نقد فیلم ماشین مرا بران (Drive My Car 2021) ؛ بررسی ساختاری، روایی و تکنیکی


با نقد فیلم ماشین مرا بران به سراغ یکی از بهترین فیلم‌های درام سال 2021 می‌رویم. با نقد فیلم Drive My Car 2021 در همراه ما باشید.

اگر به دنبال جستاری پست‌مدرن میان مفاهیمی مانند عشق، خیانت، هنر و کاتارسیس هستید دیدن فیلم Drive My Car را به شما پیشنهاد می‌کنم.

فیلمی که بر اساس داستان کوتاهی با همین نام از هاروکی موراکامی (از مجموعه داستانِ مردان بدون زنان) ساخته شده. البته اگر هر دو اثر را دیده و خوانده باشید متوجه خواهید شد فیلم تفاوت‌های زیادی با داستان دارد. ادامه متن حاوی اسپویلر است.

فیلم خودروی مرا بران شروعی اروتیک دارد. همآغوشی در آن برجسته و بی‌تردید نشان داده می‌شود و مخاطب خود را آماده دیدن فیلمی Love طور می‌کند (نقد فیلم Love ؛ عشق گاسپارنوئه را با چشمان کاملا بسته ببینید). با نقد فیلم ماشین مرا بران همراه فیگار باشید.

نقد فیلم ماشین مرا بران

سفری برای گذار از خود و رسیدن به خود

فهرست مطالبی که در ادامه نوشتار نقد فیلم ماشین مرا بران خواهید خواند به شرح زیر است:

نقد فیلم Drive My Car 2021
نقد فیلم Drive My Car 2021

در تحلیل فیلم ماشین من را بران معاشقه‌های بیست دقیقه ابتدایی فیلم دقیق و حساب شده است. برای بازاریابی و دیده شدن فیلم نیست. معاشقه در این فیلم کارکرد دارد و کارِ آن را در دو ساعت و چهل دیقه باقی فیلم می‌بینیم.

استفاده بجا از تکنیک‌های ساده کارگردانی و داستانی روان و شجاع فیلم ماشین مرا بران را از دیگر فیلم‌های امروزی متمایز می‌کند. ریتم فیلم در جای‌جای آن می‌افتد اما دچار سکته نمی‌شود چون تمپو یا همان حس و هیجان درونی همیشه حفظ می‌شود. در مورد این مسائل و دیگر نکات فیلم در ادامه نوشتار نقد فیلم ماشین مرا بران به تفصیل صحبت خواهم کرد.

نقد ساختاری / روایی

Tôko Miura
Tôko Miura بهترین بازیگر فیلم

شاید همه چیز در مورد دختری باشد که دزدکی وارد خانه پسری (یاماگا) می‌شود که عاشقش است و هر بار چیزی از خود برای پسر جا می‌گذارد و روی تخت پسر عریان می‌شود تا خودارضایی کند تا اینکه روزی متوجه می‌شود کسی در حال وارد شدن به خانه است.

شاید یوسوکه کافوکوی کارگردان سفرش را برای دانستن آخر داستانی آغاز کرده بود که ابتدایش خودش بود. شاید خودروی عزیزتر از جانش را برای این به میساکی واتاری سپرد تا از خود و دنیای پشت سرش گذار کند و دوبار خود و دنیایش را بیابد.

شاید قرار بود آدمهای فیلمِ خودروی مرا بران با مرگ زنی خیانت‌کار و دوست‌داشتنی و نویسنده‌ای قابل (اوتو کافوکو) به کاتارسیس برسند و تزکیه شوند.

کاتارسیس

فیلم خودروی مرا بران, داستان فیلم ماشین مرا بران
فیلم خودروی مرا بران, داستان فیلم ماشین مرا بران

بررسی ماشینم را بران را با تبیین یک مفهوم ادامه می‌دهم. کاتارسیس یک واژه یونانی به معنای تطهیر، تزکیه و تخلیص است که بعدها به یک واژه علمی برای محققان تبدیل شده‌است. این واژه از کلمه یونانی کاتارین به معنی “پاک کردن” گرفته شده و در ادامه تطورش از حوزه مذهب، پزشکی و دیگر سنت‌های عالمانه یونانی به مباحث معاصر راه یافته‌است.

کاتارسیس در فیلم خودروی مرا بران

تحلیل فیلم ماشین من را بران, بررسی ماشینم را بران
تحلیل فیلم ماشین من را بران, بررسی ماشینم را بران

همان‌طور که تاکاتسوکی (بازیگر جوانی که با اوتو همخوابگی داشت) در اواخر فیلم به کرده و نکرده‌اش اعتراف می‌کند و به آرامش درونی می‌رسد.

دایی وانیا

ماشینم را بران ژاپن, چخوف ماشینم را بران, نقد Drive My Car
ماشینم را بران ژاپن, چخوف ماشینم را بران, نقد Drive My Car

دایی وانیا نمایشنامه‌ای نوشته آنتوان چخوف است که نخستین بار در سال ۱۸۹۹ میلادی منتشر شد. این نمایشنامه یکی از آثار برجسته معاصر است که در آن ماجراهای اقتصادی و عاشقانه بسیاری در یک خانواده روسی رخ می‌دهد.

این مسائل هریک از اعضای این خانواده را دچار تحولی می‌کند. در نمایشنامه‌های چخوف زندگی واقعی که در همدردی و تساهل و کار مفید و شخصیت جدی جلوه‌گر است در مقابل زندگی توخالی که با خشونت و خودفریبی و ملال و ابتذال همراه است قرار می‌گیرد.

این همان چیزی است که در دیالوگ پایانی نمایش دایی وانیایی که در فیلم می‌بینیم متبلور می‌شود. دیالوگی که آن دختر لال (با آن میزانسن جذاب) آن را بیان می‌کند. چخوف ماشینم را بران را روان‌کاری کرده است. با نقد فیلم ماشین مرا بران همراه فیگار باشید.

کارکرد خیانت و عشق

نقد فیلم Drive My Car 2021, فیلم خودروی مرا بران
نقد فیلم Drive My Car 2021, فیلم خودروی مرا بران

مسئله خیانت مفهومی پیچیده و عمیق است که پرداخت به آن درین نوشتار ممکن نیست. اما خیانت در داستان فیلم ماشین مرا بران کارکردی دراماتیک و راهبردی دارد.

کارکرد دراماتیکش را در ری‌اکشن یوسوکه به خیانت زنش می‌بینیم، همچنین در رفتار بازیگر جوان. راهبردش اما در این خلاصه نمی‌شود و کنج‌کاوی شوهرش و پازلی که گویی همیشه در رابطه با همسرش ناقص بوده را با شنیدن انتهای قصه‌ی همسرش کامل می‌شود.

در ادامه نیز به جلوی دوربین مخفی خانه پسرر رفته و به شکل واضحی بیان می‌کند که من او را کشتم.” اینجا انتهای داستان نیست اما بازیگر جوان تا اینجای این داستان را می‌داند چون اوتو در همین حد تعریف کرده و شاید بقیه داستان نزد مردی دیگر باشد.

یوسوکه بیان می‌کند که مشکلی با خیانت همسرش نداشته و حتی برای اینکه رابطه از تعادل خارج نشود به روی همسر خود هم نمی‌آورده که…

در نگاه سنتی این مسئله چیزی بجز بی‌غیرتی نیست. اما در منظر پست‌مدرن و از دیدگاهِ تغییر مفهومِ پدیده‌ها در ساحت پسامدرن این مسئله عادی به نظر می‌رسد.

ماشین مرا بران

داستان فیلم ماشین مرا بران, تحلیل فیلم ماشین من را بران
داستان فیلم ماشین مرا بران, تحلیل فیلم ماشین من را بران

ماشینی قرمز و نوستالوژیک در لانگ‌شات‌های تکنیکی این فیلم باعث ایجاد موقعیت‌هایی دراماتیک در ذهن مخاطب می‌شود و این موقعیت‌ها رفته رفته و با اضافه شدن میساکی به عنوان راننده رنگ و بوی زیبایی‌شناسانه‌تری به خود گرفته است.

دلیل تمجید من از لانگ‌شات‌های متعدد و به جای فیلم ایجاد مختصات در ذهن مخاطب و آدرس دادن کارگردان است. چیزی که در اکثر فیلمها سرسری به آن نگاه می‍شود.

ماشین کارگردان قصه ما را زنی کم‌حرف و تودار میراند و مرد با صدای همسرش که از نوار کاست پخش می‌شود حرف می‌زند. همسری که 2 سال پیش مرده و مرد هنوز درگیرِ اوست.

مرگ اوتو

بررسی ماشینم را بران, ماشینم را بران ژاپن
بررسی ماشینم را بران, ماشینم را بران ژاپن

پیشتر با تیریکِ گنجاندن یک نمایش تئاتر در فیلم با فروشنده اصغر فرهادی آشنا شده بودیم. حال و جالب این‌که امسال قهرمانِ فرهادی رقیبِ همین فیلمی است که مشغول نقد آن هستم (نقد فیلم قهرمان اصغر فرهادی).

نمایش دایی وانیا به نوعی مکمل قصه‌ای است که اوتو آن را تعریف کرده است: “در آن نمایشنامه با دختری به نام “یلنا” طرف هستیم که عاشق مردی خودخواه (سربریاکوف) شده است.

در داستانِ اوتو اما، با نوعِ پست‌مدرنِ (تغییر معنای پدیده‌ها و دچار شدن آنها به اصل عدم قطعیتِ هایزنبرگ) این عشق طرف هستیم. دختری جوان که عاشق پسری بی‌تفاوت شده و دختر پا را فراتر از حدود خود می‌گذارد تا جایی که دچار شک و توهم می‌شود.”

پایان‌بندی

بررسی ماشینم را بران, ماشینم را بران ژاپن
یکی از پلان‌های محشر فیلم

راننده یوسوکه به خوبی شخصیت پردازی شده است. او نمونه بارزی برای انتخاب طبیعی داروین است. رانندگی را، زندگی را و تشخیص راست یا دروغ بودن حرف دیگران را بر اساس انتخاب طبیعی داروین یاد گرفته، چون اگر یاد نمی‌گرفت میمُرد و نظام بقا بر اساس جبر او را اینگونه شکل داده.

سفری که در آخر فیلم می‌بینیم سفری به سوی گورِ مادرِ میساکی نیست. این سفرِ دو نفر به سوی خودشان است. به سوی زندگی و فارغ شدن از بارهایی که همیشه به دوش می‌کشیدند.

نقد فیلم ماشین مرا بران

تحلیل فیلم ماشین من را بران, بررسی ماشینم را بران
تحلیل فیلم ماشین من را بران, بررسی ماشینم را بران

همچنین با توجه به اشاره ضمنی فیلم به واقعه ممنوعه‌ی بمباران اتمی هیروشیما و ناکازاکی توسط آمریکا (همانطور که می‌دانید بیش‌تر پنجاه سال است که سیستم رسانه‌ای امپریالیستی آمریکا کمترین اشاره را به این واقعه داشته و تمرکز رسانه و هالیوود همیشه و همیشه روی هولوکاست بوده)، امیدوارم بازارِ مکاره‌ی اسکار قدر چنین فیلمهایی را بداند.

در انتهای نقد Drive My Car امیدوارم به تریج قبای آمریکا و آکادمی اسکار برنخورد که گوشه‌ای اندک از گندکاری یک قرن اخیر آمریکا را در جهان درین فیلم نشان داده‌اند و این آکادمی بدور از سیاست‌های رایجش (انتخاب‌های سیاسی) انتخاب‌های قابل قبول و هنری داشته باشد و زحمت چنین کارگردانانی را ارج بنهد. با نقد فیلم ماشین مرا بران همراه فیگار باشید.

اطلاعات فیلم

بررسی ماشینم را بران, ماشینم را بران ژاپن, چخوف ماشینم را بران, نقد Drive My Car
بررسی ماشینم را بران, ماشینم را بران ژاپن, چخوف ماشینم را بران, نقد Drive My Car

ماشین من را بران فیلمی درام و ژاپنی محصول ۲۰۲۱ به نویسندگی و کارگردانی مشترک ریوسکه هاماگوچی است. فیلم بر اساس داستان کوتاهی به همین نام اثر هاروکی موراکامی از مجموعه داستان های کوتاه او در سال 2014، مردان بدون زنان، ساخته شده است.

این فیلم یوسوکه کافوکو (با بازی هیدتوشی نیشیجیما) را دنبال می‌کند که او نمایشی از عمو وانیا را کارگردانی می‌کند و با مرگ همسرش دست و پنجه نرم می‌کند.

این فیلم برای رقابت برای نخل طلای جشنواره فیلم کن 2021 انتخاب شد که در آن سه جایزه از جمله بهترین فیلمنامه را از آن خود کرد و سپس به عنوان نامزد بهترین فیلم بلند بین‌المللی در نود و چهارمین دوره جوایز اسکار انتخاب شد. ماشینم را بران ژاپن را در اسکار تمثیل می‌کند. با نقد فیلم ماشین مرا بران همراه فیگار باشید.

بازیگران

فیلم خودروی مرا بران, داستان فیلم ماشین مرا بران, تحلیل فیلم ماشین من را بران
فیلم خودروی مرا بران, داستان فیلم ماشین مرا بران, تحلیل فیلم ماشین من را بران
  • هیدتوشی نیشیجیما در نقش یوسوکه کافوکو
  • توکو میورا در نقش میساکی واتاری
  • ماساکی اوکادا در نقش کوجی تاکاتسوکی
  • ریکا کیریشیما در نقش اتو کافوکو، همسر کافوکو
  • پارک یو ریم در نقش لی یو نا
  • ساتوکو آبه در نقش یوهارا
  • جین دای یون در نقش گونگ یون سو
  • سونیا یوان در نقش جانیس چانگ


دیدگاهتان را بنویسید!

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه داستان فیلم را اسپویل می‌کند؟